Zzp (zelfstandige zonder personeel).

Zzp staat voor zelfstandige zonder personeel: een ondernemer die zonder werknemers zijn eigen arbeid, kennis of diensten aan opdrachtgevers levert. De term is typisch Nederlands; internationaal spreekt men van freelancer, independent contractor of solo self-employed.

Kenmerken

Een zzp'er werkt voor eigen rekening en risico. Kenmerkend zijn:

• Ondernemerschap: inschrijving bij de Kamer van Koophandel, eigen tarief, eigen acquisitie, meerdere opdrachtgevers (gewenst), investeringen en aansprakelijkheid.
• Geen loondienstbescherming: geen loondoorbetaling bij ziekte, geen ontslagbescherming en geen verplichte pensioenopbouw via een werkgever; verzekeringen en buffer zijn de eigen verantwoordelijkheid. Het aantal zzp'ers in Nederland is de afgelopen decennia sterk gegroeid; exacte aantallen wisselen per meting en vallen buiten dit lemma.
• Fiscale behandeling: winst uit onderneming met bijbehorende faciliteiten, mits de Belastingdienst het werk als ondernemerschap kwalificeert.

Kwalificatie van de arbeidsrelatie

De grens tussen zzp-schap en loondienst is juridisch, niet gevoelsmatig. Bepalend is hoe er feitelijk wordt gewerkt: is er gezag, is het werk ingebed in de organisatie, loopt de werkende ondernemersrisico? Sinds 2016 regelt de Wet DBA dat opdrachtgever en zzp'er hier samen verantwoordelijk voor zijn; sinds 1 januari 2025 wordt er weer op gehandhaafd, en aanvullende wetgeving (waaronder een rechtsvermoeden gekoppeld aan het uurtarief) is in behandeling. Zie wet-dba en compliance-nederland; wetgeving is in beweging (peildatum augustus 2026).

Zzp in de interim-markt

Een groot deel van de interim-professionals werkt als zzp'er. In de keten schuiven dan vaak intermediairs aan die contracteren en betalen (brokering) of het hele inhuurprogramma beheren (MSP). Bij Hero kunnen zzp'ers gratis matchen via de open marktplaats Hero Direct — uitsluitend serieuze interim-opdrachten — en gebruiken opdrachtgevers de betaalde tiers voor contract & pay met DBA-check en pay-when-paid (Silver, €79 per contract per maand) tot volledig beheer (Platinum). Wie de zekerheid van betaling wil, kan kiezen voor de benefit "altijd betaald — óók bij faillissement van de eindklant, 100% kredietverzekerd". Voor zzp'ers die toch een vaste baan overwegen bestaat hero.jobs.

Maatschappelijke discussie

Rond zzp-schap loopt al jaren een debat over de balans tussen ondernemersvrijheid en bescherming: schijnzelfstandigheid aan de onderkant van de markt, verzekerbaarheid van arbeidsongeschiktheid en pensioenopbouw. Beleidsvoornemens wisselen per kabinet; voor de actuele juridische stand geldt het compliance-lemma als vertrekpunt.